İran’da Neler Oluyor? Halk Ayaklanması, Protestolar, İnternet Kesintisi, Ekonomik Kriz ve Dış Müdahale İddiaları!
İran'da 28 Aralık 2025’te Tahran Çarşısı’nda esnafın kepenk kapatmasıyla başlayan protestolar, 2026’nın ilk haftalarında ülke geneline yayıldı. Protestolar ve sokak hareketleri rejim karşıtlığına dönüştü. Protestocular mevcut İran yönetimini devirme girişiminde bulunuyor.
Temel Nedenler: Yerel para birimindeki aşırı değer kaybı, Ekim 2025'te %48,6’ya ulaşan enflasyon ve temel gıda maddelerindeki sübvansiyonların kesilmesi.
Dijital Karartma: İran hükümeti, gösterilerin koordinasyonunu engellemek amacıyla interneti neredeyse tamamen kesti. 12 Ocak itibarıyla ülkede 90 saattir süren bir internet kesintisi rapor ediliyor.
Can Kaybı Artıyor: İnsan hakları kuruluşları, protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 500’ü aştığını bildirirken, yüzlerce güvenlik görevlisinin de yaralandığı gelen bilgiler arasında.
Dış Dünyada Tansiyon Yüksek: ABD ve İsrail Faktörü
İran’ın sadece iç işleri değil, dış politikadaki nükleer hamleleri de dünya gündeminde.
Askeri Müdahale Sinyali: ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, İran’ın nükleer programını yeniden canlandırması durumunda "sert müdahale" yapacakları yönündeki açıklamaları, bölgede savaş tamtamlarını çalıyor. Donald Trump İran'a saldırma ihtimalini değerlendiriyor.
BM Yaptırımları: 2025 sonunda yeniden yürürlüğe konan Birleşmiş Milletler yaptırımları, İran’ın silah ticaretini ve balistik füze programını hedef alarak ekonomiyi daha da daralttı.
Diplomatik Gerilim: İran hükümeti, protestoları "yabancı devletlerin kışkırtması" olarak nitelendirerek dört Avrupa ülkesinden resmen izahat istedi.
İran'ı Neler Bekliyor?
Analistler, İran’ın 2026 yılını "varoluşsal bir sınav yılı" olarak görüyor. Bir yanda nükleer tesislerin hedef alınma ihtimali, diğer yanda ise halkın ekonomik taleplerle geri adım atmayan protestoları, Tahran yönetimini sıkıştırmış durumda. Özellikle "taşra-merkez" ittifakının kurulması, bu dalgayı önceki yıllardan daha tehlikeli kılıyor.
İran’daki gelişmeler, bölgedeki enerji fiyatlarından küresel güvenlik dengelerine kadar her şeyi etkileme potansiyeline sahip. Durumun bir iç savaşa mı yoksa köklü bir rejim değişikliğine mi evrileceği, önümüzdeki günlerde dahada netleşecek.
